ذمام
(بکسر اول) درفقه عبارت است از نوعی امان که مسلمانان درجهاد دعوت بدشمن (بهمه یا ببرخی ازآنان) میدادند وجود خارجی این جهاد شرط دادن این امان نبود بلکه همین قدرکه قانونا حالت جنگ مزبور حکمفرما میبود دادن چنین امانی میسر بود. شخصی که باو امان داده شده (مستامن) نامیده می شد و حق سکونت در قلمرو اسلامی را داشت. این امان مدت نداشت و امان دهنده همیشه حق سلب امان را داشت در اینصورت اگرمستامن ساکن یا متوقف در قلمرو اسلامی بود برای خروج ازکشور باومهلتی میدادند.
