توقیف دادرسی و استرداد دعوا و دادخواست (105-107)
61
نظريه شماره 1177/ 7 مورخ 10/ 3/ 1376:
اگر احد از اصحاب دعوى فوت كند، به دستور ماده 297 قانون مذكور دادگاه به طرف ديگر اخطار مىكند كه جانشين متوفى را تعيين نمايد و با تعيين ورثه متوفى، دادرسى مجددا به جريان گذاشته مىشود حال مثلا اگر خوانده نتواند يا نخواهد جانشين خواهان را تعيين كند تا تعيين جانشين وى دادرسى متوقف خواهد ماند. درخواست انتشار آگهى كه مخصوص موارد مجهول المكان است، مورد ندارد.
نظريه شماره 3498/ 7 مورخ 7/ 6/ 1377:
ماده 290 قانون آيين دادرسى ناظر به فوت يكى از اصحاب دعوى بعد از اقامه دعوى است چنانچه بر دادگاه محرز شود كه خوانده قبل از تقديم دادخواست فوت نموده است چون عملا دفاع امكانپذير نمىباشد لذا دعوى مطروحه قابل استماع نبوده و دادگاه قرار رد دعوى مطروحه را صادر مىنمايد.
نظريه شماره 9226/ 7 مورخ 10/ 10/ 1380:
چنانچه قبل از صدور قرار توقيف دادرسى يكى از اصحاب دعوى فوت شده باشد ولى اسامى و مشخصات و نشانى ورثه اعلام شده باشد، نيازى به صدور قرار توقيف دادرسى نبوده و دادگاه مىتواند با تعيين وقت رسيدگى ورثه مذكور را دعوت نمايد.
62
نظريه شماره 8723/ 7 مورخ 26/ 9/ 1379 اداره كل حقوقى و تدوين قوانين قوه قضائيه:
با توجه به اينكه صدور قرار سقوط دعوى از جانب دادگاه مانع از آن مىشود كه خواهان بتواند همان دعوى را دوباره در دادگاه مطرح نمايد بند «ج» ماده 107 قانون آيين دادرسى دادگاههاى عمومى و انقلاب در امور مدنى استرداد دعوى را در دو فرض متفاوت به تفكيك مورد حكم قرار داده فرض اول ناظر به موردى است كه خوانده به استرداد دعوى راضى باشد اما در فرض دوم كه خواهان به طور كلى از دعوى صرفنظر مىنمايد، رضايت خوانده شرط نيست. به عبارت ديگر در فرض اول استرداد دعوى به معناى استرداد دادرسى پس از ختم مذاكرات طرفين در صورتى ممكن است كه مدعى عليه به آن راضى باشد كه در اين صورت قرار رد دعوى صادر مىگردد. كه در اين صورت تجديد دعوى بلا اشكال است. اما در فرض دوم كه خواهان به طور كلى از دعوى صرفنظر مىنمايد، دادگاه قرار سقوط دعوى صادر مىنمايد. بنابراين عبارت «در اين صورت دادگاه قرار سقوط دعوى صادرخواهد كرد» مذكور در پايان بند «ج» ماده 107 كه با صيغه مفرد استعمال شده از فرض اول منصرف و تنها راجع به فرض دوم همان بند است كه خواهان به طور كلى از دعوى صرفنظر مىنمايد و با توجه به اينكه با انصراف كلى خواهان امكان طرح مجدد دعوى براى هميشه منتفى مىگردد مقنن در اين صورت صدور قرار سقوط دعوى را مورد تصريح قرار داده است.
