لاضرر

(فقه) این قانون درشرع درموردی وضع شد که شخصی از حق مالکیت خود با سوء نیت بضررغیر استفاده میکرد ولی فقهاء آنرا محدود بموردش ننموده و بموارد دیگر سرایت میدهند. مورد استفاده ازاین قانون در فقه دو مورد است:
اول- در قوانین ناظر به روابط انسان وخداوند مانند قوانین مربوطه به پرستش خداوند.
دوم- در قوانین ناظر بروابط افراد با یکدیگر و روا بط افراد با مراجع قدرت عمومی. مثلا خیارغبن بنظر اغلب فقهاء از ((لاضرر)) استخراج شده است و قانون مخصوص ندارد. فقهاء در استنباطات کلی که از قانون شرع میکنند بوسیله لاضرر حدود و شرائط یک قانون را تا جائی که مقدوراست معین میکنند. عده ای عقیده دارند که از لاضرر نباید استنباط جدید کرد. فقهاء بکمک لاضرر سوء استفاده از حق را منع میکنند.
( مدنی )مضمون لاضرر از فقه به ماده 132 ق- م منتقل شده است بموجب این ماده تصرفات مالک در ملک (و بطورکلی در مال) خود درشرائط ذیل ممنوع است:
الف- تصرفی که برای مالک بهره ای نداشته و او عمدا بضررغیر در مال خود تصرف کرده باشد.
ب- تصرفی که مالک از آن تصرف بهره می برد ولی عمدأ برای بردن آن بهره راهی را انتخاب کند که موجب ضرر غیر شود با اینکه می توانست همان نفع را از راه دیگری که ضرری هم بدیگران نرساند بچنگ آورد.
ج- تصرف زائد بر حاجت در ملک خود ولو اینکه بقصد اضرار بغیر نباشد هرگاه موجب اضرار غیر گردد نیز ممنوع است. مدلول لاضرر را معمولا از حدیث نبوی معروف به لاضرر ولاضرار گرفته اند و بنظر ما از آیه( لاتمسکوهن ضرارا لتعتدوا)میتوان استنباط کرد.