کار اجباری

خدماتی که با تهدید به مجازات و بی آنکه ذینفع بمیل و رضای خاطر برای انجام آن داوطلب باشد بوی تحمیل گردد بحسب پاره ای از قوانین امورذیل استثناء شده است:
الف- خدمت نظامی که برابر قانون نظام وظیفه عمومی بشخص محول شده باشد.
ب- کاری که جزء تعهد مدنی و عادی سکنه کشور مستقل یا خود مختار باشد.
ج- کاری که نتیجه محکومیت بوده و دادگاه صالح تحمیل به محکوم کند بشرط اینکه تحت مراقبت مقامات عمومی کشور صورت گیرد و بثالث و اشخاص خصوصی واگذار نشود.
د ـ کاری که باقتضاء فرس ماژرتحمیل شود از قبیل اینکه در مواقع جنگ یا بروز ( یا احتمال بروز) آفات وتصادفات ناگوار مانند آتش سوزی و سیل و قحط و زلزله وشیوع امراض ساری بین مردم یا حیوانات وهجوم حیوانات وحشرات موذی و انگلهای نباتی مضر وبطور ضابطه : هرگاه شرایط عادی زندگی تمام یا قسمتی ازسکنه یک کشورمنقلب شده ودرمعرض مخاطره قرار گیرد.
ه – کارهای جزئی و عمومی روستائی که بنفع مستقیم یک گروه وازطرف خود افراد آن گروه باید صورت گیرد و بتوان آن کارها را جزء وظائف عادی آن گروه دانست بشرط اینکه افراد آن گروه یا نمایندگانشان حق داشته باشند درباره لزوم خدمات و کارهای مذکور تصمیم بگیرند. ( قانون الحاق ایران بمقاوله نامه بین المللی شماره 29 راجع به لغو کار اجباری مصوب 28-12-35 ).