قباله

سند معامله وعقد وسند مالکیت. (از اصطلاحات قدیم است) سند نکاح را قباله نکاح می گفتند بنابراین اصطلاح مذکور اختصاص به عقود مالی ندارد ومنحصربه مدرک مالکیت هم نیست زیرا سند حاکی از اجاره مزرعه یا خانه را هم قباله می گفتند (ماده 259 قانون جزا) و حتی اوراق دعوی را قباله دعوی میگفتند حافظ گوید: وکیل قاضیم اندرگذرکمین کرده است. بکف قباله دعوی چو مار شیوائی ( فقه )- الف- قراردادی است که بموجب آن یکی ازدو شریک در درخت ( یا درختان یا باغ ). میوه تعهد کند که درمقابل انتقال سهم شریک باو مقدار معینی میوه به او بدهد (مفتاح الکرامه- جلد متاجر- ص160) ثمره قباله دراین جا ثمره بیع است. در باب اجاره و مزارعه هم قباله استعمال شده است( مقا بس الانوارـ ص 169 ببعد ). در حقیقت این نوعی از تعهدات است که فقهاء مغایرت آنرا با عقد بیع احراز کرده وبهمین جهت آنرا قباله نام نهادند.
ب- گرفتن زمین غیر برای آبادانی و دادن مالیات آن ازطرف آباد کننده باین شرط که منافع آن زمین بین طرفین مشترک باشد (جامع الشتات- می 305 ).