شهادت Temoignage

( در لغت بمعنی حضور و معاینه و اطلاع است ) در اصطلاح اخبار از وقوع امور محسوس بیکی از حواس است در غیر مورد اخبار بمعنی بضرر خود وبنفع غیر( زیرا دراینصورت اسم آن اقراراست نه شهادت). مشهود به باید درگذشته وجود پیدا کرده یا در زمان اداء شهادت موجود باشد. سند عادی دین متوفی که مورد تأیید وصی صغیر یا قیم او قرار میگیرد از مصادیق شهادت وصی یا قیم بضرر صغیر است و اقرار محسوب نمیشود. در همین اصطلاح لفظ گواهی بکارمی رود وشاهد را گواه گویند. گواهی گاهی بمعنی تصدیق است ودراینصورت با مفهوم شهادت فرق دارد( رک. تصدیق ) در فقه غالبأ شرط میکنند که مشهود به باید از دیدنیها (مبصرات) ویا شنیدنیها (مسموعات)باشد مانند عقد و ایقاع که شنیدنی است وقتل ودزدی که دیدنی است. در قانون ما این امر بسکوت برگذار شده و چون صدق شهادت در اخبار ازغیر محسوسات محل تردید در نظر عرف است بنابراین بحکم اصل عدم ارزش اثباتی دلیل، شهادت در غیر محسوسات اعتبار ندارد (ماده 1306 ببعد قانون مدنی و قانون شهادت و امارات 1308 ) کسیکه بترتیب فوق اخبار ازوقوع امری درگذشته یا حال (از مسموعات یا مبصرات) مینماید او را شاهد نامند (رک. شاهد) وامری که از وقوع آن خبر میدهد مشهودبه نامیده میشود و کسیکه شهادت بنفع او است مشهود له خوانده میشود و کسیکه شهادت بزیان او است مشهود علیه نام دارد. بین فقهاء اختلاف است که نظر ارزیاب- کارشناس- طیب- مفتی و حاکم ومانند اینها مشمول عنوان شهادت است یا نه – عرفأ مشمول شهادت نیست (جامع الشتات- صفحه 761)